Według najnowszego badania, wysoki poziom kwasów omega-3 we krwi może spowolnić starzenie się komórek u ludzi cierpiących na choroby wieńcowe.

Naukowcy z University of California w San Francisco przyjrzeli się długości telomerów, sekwencji DNA na końcach chromosomów, które ulegają skracaniu podczas replikacji i starzenia się komórek.
Starzenie się i długość życia typowych, zdrowych komórek są związane z tzw. mechanizmem telomerazy, który ogranicza ilość komórek do określonej liczby. Podczas replikacji komórek, telomery pilnują, aby chromosomy nie łączyły się sobą lub zmieniały kolejność, co może prowadzić do nowotworów. Elizabeth Blackburn, która zaczęła się zajmować telomerami na University of California w San Francisco, porównała telomery do końcówek sznurowadeł, bez których będą one strzępić się.
Telomery skracają się podczas każdej replikacji, a kiedy zupełnie znikną, dochodzi do zniszczenia komórki (apoptoza). Wcześniejsze badania wykazały, że telomery są bardzo podatne na stres oksydacyjny. Eksperci zauważyli również, że długość telomeru może być markerem biologicznego starzenia się.

“Wśród pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową występował odwrotny związek między początkowym poziomem kwasów omega-3 z ryb i zwierząt morskich we krwi oraz tempem skracania się telomerów w ciągu 5 lat,” podają badacze, pod kierownictwem Ramin Farzaneh-Far.
“Według tych wyników istnieje prawdopodobieństwo, że kwasy omega-3 mogą chronić przed starzeniem komórkowym u pacjentów cierpiących na choroby wieńcowe,” dodają naukowcy.
Badanie to potwierdza korzyści prozdrowotne kwasów omega-3, w szczególności dla serca.

Badanie
Kilka badań wykazało wzrost przeżywalności wśród osób z chorobami krążenia, których dieta była bogata w kwasy tłuszczowe omega-3. Mechanizmy mające ten ochronny wpływ nie są dokładnie znane.
Naukowcy z UCSF przyjrzeli się długości telomerów w komórkach krwi u 608 pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową. Ich długość była mierzona w leukocytach na początku badania oraz po 5 latach.
Porównując stężenie kwasów omega-3, EPA i DNA, ze zmianami w długości telomeru, naukowcy zauważyli, że u osób z najniższym średnim stężeniem DHA i EPA miało miejsce najszybsze skracanie się telomeru. Natomiast, u ludzi u których stężenie to było najwyższe wystąpiło najwolniejsze skracanie telomeru.
“Każdy wzrost stężenia DHA i EPA był związany ze zmniejszeniem o 32% prawdopodobieństwa skrócenia telomeru,” dodają badacze.

Dr Farzaneh-Far i współpracownicy zauważyli, że może to być związane ze stresem oksydacyjny, który jak wiadomo prowadzi do skracania się telomerów. Kwasy omega-3 redukują stężenie F2-izoprostanów, markera stresu oksydacyjnego, a także zwiększają stężenie enzymów antyoksydacyjnych: katalazy oraz dysmutazy ponadtlenkowej, tym samym zmniejszając stres oksydacyjny.
Telomeraza może brać również udział w innych mechanizmach. Enzym ten ma za zadanie utrzymać długość telomerów, a kwasy omega-3 mogą zwiększyć jego aktywność.

Naukowcy dodają, że konieczne byłoby przeprowadzenie badania randomizowanego, podwójnie ślepego, kontrolowanego placebo, aby potwierdzić związek między kwasami tłuszczowymi omega-3, a starzeniem komórkowym.
Multiwitaminy i zielona herbata

Badanie naukowców z UCSF ograniczało się do osób z chorobą wieńcową, tym samym ograniczając ogólne wyniki. Inne badania na zdrowych ludziach wykazały związek między konkretnymi składnikami odżywczymi, a długością telomeru, a następnie z niższym wiekiem biologicznym.
Naukowcy z amerykańskiego National Institute of Environmental Health Sciences podali, że telomery były dłuższe u ludzi, którzy regularnie przyjmowali multiwitaminy, na podstawie badań w grupie 586 kobiet w wieku 35-74 lat, które nie chorowały na choroby wieńcowe.
W American Journal of Clinical Nutrition amerykańscy naukowcy podali, że było to ich pierwsze badanie epidemiologiczne nad zastosowaniem multiwitamin i długością telomeru.
Naukowcy dodają, że osoby regularnie przyjmujące te suplementy diety, multiwitaminy zwykle prowadzą zdrowy tryb życia oraz przyjmują więcej składników odżywczych, co czasem utrudnia interpretację obserwacji epidemiologicznych nad tymi witaminami.
W zeszłym roku naukowcy z Chinese University of Hong Kong wykazali związek między piciem zielonej herbaty, a długością telomeru. W British Journal of Nutrition naukowcy podają, że u osób pijących średnio trzy filiżanki herbaty dziennie telomery były o ok. 4,6 kpz (tysiąc par zasad) dłuższe niż u ludzi, którzy pili średnio ćwierć filiżanki tej herbaty dziennie.
Badacze pod kierownictwem Ruth Chan podają, że średnie różnice w długości telomerów odpowiadają różnicy ok. 5 lat życia.
Dr Chan w rozmowie z NutraIngredients z sierpnia 2009r. podaje, że „chińska herbata” w ich badaniu odnosi się zarówno do czarnej jak i zielonej herbaty. Ponadto, większość osób biorących udział w tym badaniu piła zieloną herbatę.
Źródło: Journal of the American Medical Association 2010, Volume 303, Issue 3, Pages 250-257 “Association of Marine Omega-3 Fatty Acid Levels With Telomeric Aging in Patients With Coronary Heart Disease”

1. Jajka
Są one jednym z najzdrowszych produktów na świecie. Jednak należy pamiętać, że jest znaczna różnica w wartościach odżywczych między jajkami z fermy, a tymi wiejskimi wynikająca z różnic żywieniowych tych dwóch grup kurczaków. Kury z fermy głównie karmione są kukurydzą, soją oraz ziarnami bawełny, podczas gdy te karmione paszą na pastwisku jedząc ziarna, rośliny zielone, owady i robaki otrzymują zupełnie inne wartość odżywcze. Najlepiej jest kupować jajka od znanych lokalnych farmerów lub znaleźć dobry sklep z wiejskimi jajkami. Należy unikać jajek zawierających tłuszcze omega-3, które nie są dla nas zdrowe. Może wydać się to dziwne, ale najlepiej jest jeść jajka na surowo. Często wywołują one alergie ze względu na zmiany zachodzące podczas gotowania. Jedzenie jajek na surowo zachowuje wiele nietrwałych wartości odżywczych tj. luteina i zeaksantyna, które w znacznym stopniu zapobiegają zwyrodnieniu plami żółtej. Ponadto, surowe jajka nie powodują zatrucia salmonellą.

2. Świeże mleko
Pomimo złej opinii na temat świeżego, nie przetworzonego mleka jest ono jednym z produktów o dużych wartościach odżywczych, nie zniszczonych przez wysoką temperaturę oraz lepszym smaku niż mleko pasteryzowane. Jego popularność ciągle rośnie.

3. Świeże orzechy i nasiona
Dobra nowina dla wegetarian – orzechy są dobrym zamiennikiem białko mięsa pod warunkiem, że są jedzone z umiarem. Wynika to z faktu, że wszystkie orzechy zawierają bardzo dużo tłuszczów omega-6 i mogą zakłócić proporcje tłuszczów omega-6 i 3 w organizmie. Ludzie z wysokim ciśnieniem, nadwagą, podwyższonym cholesterolem oraz cukrzycą powinni uważać na ilości spożywanych orzechów. Sam autor, dr Mercola bardzo ludzi orzechy pekanowe, włoskie, laskowe i migdały. Jednak unika orzeszków ziemnych, ponieważ zamierają dużo pestycydów, aflatoksyny oraz kancerogennych pleśni. Nasiona przypominają orzechy w tym, że zawierają dość dużo tłuszczów omega-6 natomiast mają mniej węglowodanów niż orzechy.

4. Owoce – jagody Owoce
jagody mają nie tylko świetny smak, ale również posiadają różne silne substancje roślinne, które mogą znormalizować i poprawić zdrowie. Mają dużą zawartość błonnika i niską cukru, więc nie zaszkodzą zdrowiu jeśli będą spożywane z umiarem. Najlepiej jeść je na surowo ponieważ podgrzewanie czy zamrażanie może zniszczyć niektóre antyoksydanty.

Jagody mają największą zawartość cennych antyoksydantów. Badacze z USDA
Human Nutrition Center (HNRCA) uznali jagody za owoc zawierający największe 1 ilości antyoksydantów w porównaniu z 40 świeżymi owocami i warzywami. Ponadto, zawierają one witaminy A i C, cynk, potas, żelazo, wapno i magnez. Jagody chronią przed infekcjami dróg moczowych, rakiem, chorobami wieku starczego oraz uszkodzeniami mózgu spowodowanymi przez wylew. Czarna borówka może zapobiegać lub nawet odwrócić proces zwyrodnienia plamki żółtej. śurawiny – również zawierają duże ilości antyoksydantów, a także leczą i zapobiegają infekcjom dróg moczowych. Ponadto, chronią przed rakiem, wylewem i chorobami serca. śurawiny są bogate w polifenole, które mogą zahamować rozwój komórek raka piersi, zmniejszyć ryzyko chorób dziąseł oraz wrzodów żołądka. śurawiny należy jest w całości i surowe oraz jako dodatek do soków warzywnych. Truskawki – mają drugie miejsce biorąc pod uwagę zawartość antyoksydantów. Są bogate w błonnik, mangan, kwas foliowy, potas i dużą zawartość witaminy C. Antyoksydanty zawarte w truskawkach to cyjaniny i kwas elagowy, substancje roślinne, które zwalczają czynniki rakotwórcze. Maliny – bogate w cyjaniny oraz substancje roślinne zwalczające raka tj. kwas elagowy, kumarowy i ferulowy. Zawierają wapno, witaminy A, C, E, błonnik i kwas foliowy. Tak jak wszystkie owoce, jagody powinny być spożywane z umiarem i dobrze umyte. Należy również pamiętać, że zbyt duża ilość za jednym razem może spowodować skoki poziomu insuliny.

5. Arbuz
Mnóstwo zdrowia za małe pieniądze. Arbuz zawiera dużo substancji roślinnych tj. likopen, beta-karoten i cytrulinę, która jest przekształcana w arginine. Jest ona z kolei aminokwasem wpływającym korzystnie na serce, układ krążenia oraz immunologiczny. Arginina wzmacnia tlenek azotu wpływający na naczynia krwionośne dając efekty przypominające Viagrę. Arginina wspomaga również cykl mocznikowy usuwając amoniak i inne toksyczne związki z organizmu.

6. Mleczko kokosowe
Olej kokosowy jest dobry dla naszego zdrowia ze względu na średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe lub triglicerydy, które zwiększają metabolizm organizmu oraz zwalczają wirusy, bakterie i grzyby. Mleczko kokosowe może być stosowane zamiast mleka lub jako dodatek do sosów, dressingów lub wypieków. Olej kokosowy jest świetny do gotowania, ma termin przydatności ponad dwa lata oraz jest najbogatszym źródłem triglicerydów. Kokos zawiera tłuszcze, które wspomagają odchudzanie poprzez zwiększenie metabolizmu i produkcję energii. Ponadto, wspomaga trawienie oraz funkcje tarczycy.

7. Szpinak
Bogaty w duże ilości antyoksydantów i kwas foliowy, który pomaga obniżyć ciśnienie krwi. Ponadto, zawiera luteinę i zeaksantynę obniżające ryzyko zwyrodnienie plamki żółtej związane ze starzeniem.

8. Czosnek
Wspomaga naturalne zdolności organizmu do ochrony przed nadciśnieniem i osteoporozą oraz wg badań zmniejsza ryzyko różnych form raka. Działa jak naturalny antybiotyk, jako czynnik antygrzybiczny, antywirusowy i przeciwpasożytniczy. Głównym czynnym składnikiem czosnku jest alicyna, która ulatnia się już w godzinę po pokrojeniu.

9. Dziki ryż
W porównaniu z innymi zbożami zawiera on więcej protein, błonnika, minerałów, witaminy B, kwasu foliowego i węglowodanów. Jest szczególnie bogaty w niacynę, cynk, fosfor, magnez i potas.

10. Olej z kryla
Zawiera mnóstwo cennych antyoksydantów i omega 3 bez zanieczyszczeń metalami ciężkimi. Kryl to małe zwierzątko przypominające krewetkę, którymi żywią się wieloryby. Olej z kryla:

• wpływa na zdrowe serce i stawy
• zwalcza procesy starzenia
• wspomaga mózg i system nerwowy
• normalizuje poziom cholesterolu
• optymalizuje nastrój oraz utrzymuje zdrową skórę

Ten niezwykły olej zawiera pełen komplet niezbędnych antyoksydantów nie
występujący w oleju z ryb lub wątroby dorsza.
Autor nie jest zwolennikiem suplementów diety, jednak olej ten stanowi wyjątek.